Το ένα τέταρτο του μισθού σας

Ρωτήστε κάποιον στην Κύπρο πόσο φόρο πληρώνει και συνήθως θα σας πει τον φόρο εισοδήματός του. Για τους περισσότερους, αυτό είναι το μικρότερο μέρος της απάντησης.

Γράψτε τον δικό σας μισθό. Η μπάρα δείχνει πού πηγαίνει ο μεικτός μισθός ενός χρόνου.

Τι λένε οι αριθμοί

Ας πάρουμε τον μέσο μισθό, €31.260 τον χρόνο. Ο φόρος εισοδήματος που του αναλογεί είναι €1.136, λιγότερο από τέσσερα ευρώ στα εκατό. Οι κοινωνικές ασφαλίσεις παίρνουν €2.751 και το ΓεΣΥ άλλα €828. Μαζί, οι δύο εισφορές είναι τριπλάσιες από τον φόρο εισοδήματος.

Έπειτα υπάρχει ο φόρος που πληρώνετε όταν ξοδεύετε όσα σας μένουν. Ο ΦΠΑ και οι φόροι κατανάλωσης στα καύσιμα, τον καπνό και το αλκοόλ φτάνουν περίπου τα €2.900 τον χρόνο με αυτόν τον μισθό. Κανείς δεν σας στέλνει λογαριασμό γι' αυτά, και έτσι είναι το μέρος που ξεχνιέται. Είναι επίσης το μέρος που μπορούμε μόνο να εκτιμήσουμε, γι' αυτό και σχεδιάζεται με διαγράμμιση.

Αν τα προσθέσετε όλα, περίπου €7.600 από τα €31.260 καταλήγουν στο κράτος: 24%. Σε ένα οκτάωρο που αρχίζει στις εννέα, είναι η δουλειά που κάνετε πριν από τις έντεκα το πρωί.

Στον διάμεσο μισθό, €23.616, η εικόνα είναι ακόμη πιο καθαρή. Από τον Ιανουάριο του 2026, όποιος παίρνει τον διάμεσο μισθό δεν χρωστά καθόλου φόρο εισοδήματος. Εξακολουθεί όμως να δίνει στο κράτος περίπου το ένα πέμπτο του μισθού του, όλο μέσα από τις εισφορές και τον ΦΠΑ.

Τι σημαίνει για εσάς

Οι εισφορές σας δεν μοιράζονται σε όλα όσα κάνει το κράτος. Ο νόμος τις στέλνει σε δύο ταμεία. Οι κοινωνικές ασφαλίσεις πηγαίνουν στο ταμείο που πληρώνει συντάξεις και επιδόματα ασθενείας, μητρότητας και ανεργίας. Η εισφορά στο ΓεΣΥ πηγαίνει στο ταμείο της υγείας.

Με τον φόρο εισοδήματος και τον ΦΠΑ σας τα πράγματα είναι διαφορετικά. Μπαίνουν στον γενικό προϋπολογισμό, όπου χάνουν την ετικέτα τους. Ένα ευρώ από τον ΦΠΑ σας δεν μπορεί κανείς να το ακολουθήσει μέχρι ένα σχολείο ή έναν δρόμο. Το μόνο που μπορούμε να πούμε είναι πόσο από κάθε ευρώ ξόδεψε ο γενικός προϋπολογισμός για το καθένα. Έτσι τα μοιράζει το δεύτερο γράφημα.

Ένας ακόμη αριθμός λείπει από την κατάσταση αποδοχών σας. Ο εργοδότης σας πληρώνει εισφορές πέρα από τον μισθό σας: €4.814 στον μέσο μισθό, δηλαδή 15,4% πάνω από τα μεικτά σας. Δεν το βλέπετε ποτέ, αλλά είναι μέρος του κόστους της εργοδότησής σας.

Οι διαφωνίες

Είναι πράγματι δικό σας το μερίδιο του εργοδότη; Οι οικονομολόγοι συνήθως το μετρούν ως μέρος του φόρου στην εργασία σας, γιατί τον εργοδότη τον ενδιαφέρει το συνολικό κόστος μιας θέσης εργασίας και όχι σε ποια γραμμή εμφανίζεται. Αν το μετρήσετε έτσι, το μερίδιο του κράτους στο κόστος εργοδότησης ενός εργαζομένου με μέσο μισθό ανεβαίνει από 24% σε περίπου 34%. Άλλοι απαντούν ότι μια εισφορά που χτίζει τη δική σας σύνταξη δεν είναι φόρος με τη συνηθισμένη έννοια. Και οι δύο απόψεις στέκουν· μετρούν διαφορετικά πράγματα.

Είναι καν φόρος μια εισφορά; Παίρνετε πίσω κάτι συγκεκριμένο: μια σύνταξη που εξαρτάται από όσα πληρώσατε, και πρόσβαση στο ΓεΣΥ. Δεν μπορείτε όμως να εξαιρεθείτε, και όσα πληρώνετε σήμερα χρηματοδοτούν τους σημερινούς συνταξιούχους. Γι' αυτό δείχνουμε τις εισφορές χωριστά από τους φόρους, και μετρούμε και τα δύο.

Πώς το ξέρουμε

Οι κανόνες είναι αυτοί που ισχύουν για το φορολογικό έτος 2026: ο περί Φορολογίας του Εισοδήματος Νόμος, όπως τροποποιήθηκε τον Δεκέμβριο του 2025, ο περί Κοινωνικών Ασφαλίσεων Νόμος και ο περί Γενικού Συστήματος Υγείας Νόμος. Ο υπολογισμός ελέγχθηκε με παραδείγματα που λύθηκαν με το χέρι από το κείμενο αυτών των νόμων. Ο μέσος και ο διάμεσος μισθός είναι τα στοιχεία της Στατιστικής Υπηρεσίας για το 2025.

Το ποσό του ΦΠΑ είναι εκτίμηση. Στηρίζεται στην Έρευνα Οικογενειακών Προϋπολογισμών, για να υπολογίσει πόσες από τις δαπάνες ενός τυπικού νοικοκυριού επιβαρύνονται με ΦΠΑ σε κάθε συντελεστή, και καταλήγει σε περίπου 12% των δαπανών. Το δικό σας ποσό εξαρτάται από το τι αγοράζετε.

Αυτό δεν είναι φορολογική συμβουλή. Προϋποθέτει έναν μισθό, κανένα άλλο εισόδημα και καμία έκπτωση πέρα από τις αυτόματες.