Βρυξέλλες: τι δίνουμε, τι παίρνουμε

Δίνει η Κύπρος στην Ευρωπαϊκή Ένωση περισσότερα από όσα παίρνει, ή παίρνει περισσότερα από όσα δίνει; Η απάντηση έχει αλλάξει περισσότερες από μία φορές.

Τι λένε οι αριθμοί

Πάνω από τη γραμμή είναι όσα πλήρωσε η Ευρωπαϊκή Ένωση στην Κύπρο κάθε χρόνο. Κάτω από τη γραμμή είναι όσα πλήρωσε η Κύπρος. Η κουκκίδα είναι η διαφορά.

Τα πρώτα χρόνια μετά την ένταξη, η Κύπρος έπαιρνε περισσότερα από όσα πλήρωνε. Μετά, από το 2007 μέχρι το 2012, η Κύπρος πλήρωνε κάθε χρόνο περισσότερα από όσα έπαιρνε: κατά περίπου ένα τρίτο το 2007 και το 2008, και κατά πολύ λίγο το 2010 και το 2011. Η συνεισφορά μιας χώρας ακολουθεί το εισόδημά της, άρα αυξάνεται όσο μεγαλώνει η οικονομία.

Από το 2013 μέχρι το 2020 το ισοζύγιο άλλαζε από χρόνο σε χρόνο: η Κύπρος πήρε περισσότερα από όσα πλήρωσε στα έξι από τα οκτώ αυτά χρόνια, το πολύ κατά €112 εκατομμύρια (το 2014), και πλήρωσε περισσότερα το 2015 και το 2020.

Από το 2021 η διαφορά μεγάλωσε υπέρ της Κύπρου. Η τακτική χρηματοδότηση αυξήθηκε, και το Ταμείο Ανάκαμψης, που δημιουργήθηκε μετά την πανδημία, πρόσθεσε χορηγίες: περίπου €650 εκατομμύρια μέχρι το τέλος του 2025. Το 2025 η Κύπρος πήρε συνολικά €714 εκατομμύρια και πλήρωσε €294 εκατομμύρια.

Σε όλη την περίοδο από το 2004 έχει πάρει περίπου €1,8 δισεκατομμύρια περισσότερα από όσα έχει πληρώσει.

Τι σημαίνει για εσάς

Όσα πληρώνει η Κύπρος είναι κυρίως ένα μερίδιο του εθνικού της εισοδήματος, €175 εκατομμύρια το 2025, μαζί με ένα μερίδιο του ΦΠΑ και τους τελωνειακούς δασμούς που εισπράττει στα λιμάνια για λογαριασμό της Ένωσης.

Όσα παίρνει μοιράζονται σε πολλούς. Το 2025 τα μεγαλύτερα μέρη ήταν τα κονδύλια για την περιφερειακή ανάπτυξη και τα κοινωνικά προγράμματα, οι πληρωμές στους γεωργούς, οι χορηγίες για έρευνα και τα χρήματα για τη διαχείριση της μετανάστευσης και των συνόρων. Μεγάλο μέρος δεν περνά καθόλου από τον κρατικό προϋπολογισμό. Πηγαίνει απευθείας σε γεωργούς, πανεπιστήμια, εταιρείες και φοιτητές.

Οι διαφωνίες

Είναι το ισοζύγιο η ουσία; Όσοι μετρούν τη συμμετοχή στην Ένωση με τον προϋπολογισμό σημειώνουν ότι η Κύπρος παίρνει αρκετά περισσότερα από όσα δίνει. Άλλοι απαντούν ότι ο προϋπολογισμός είναι το μικρότερο μέρος της υπόθεσης: η αξία της ενιαίας αγοράς, του ευρώ και της ελεύθερης διακίνησης δεν φαίνεται σε αυτό το γράφημα, όπως δεν φαίνονται και οι υποχρεώσεις που τις συνοδεύουν.

Χρησιμοποιούνται τα χρήματα; Το Ταμείο Ανάκαμψης πληρώνει μόνο όταν ολοκληρώνονται οι μεταρρυθμίσεις που έχουν συμφωνηθεί. Κάποιες από αυτές, ανάμεσά τους η πράσινη φορολογία στα καύσιμα, έχουν αναβληθεί, και ο Τύπος έγραψε ότι για αυτόν τον λόγο παρακρατήθηκε μέρος μιας πληρωμής. Τα χρήματα που είναι διαθέσιμα και δεν αντλούνται είναι η άλλη όψη της διαφωνίας για την υλοποίηση των έργων.

Πώς το ξέρουμε

Τα στοιχεία είναι από τον ετήσιο απολογισμό της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για τις δαπάνες και τα έσοδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης ανά κράτος μέλος, από το 2004 μέχρι το 2025. «Όσα πήρε» είναι όλες οι δαπάνες του προϋπολογισμού της Ένωσης που αντιστοιχούν στην Κύπρο, μαζί με τις χορηγίες του Ταμείου Ανάκαμψης από το 2021. «Όσα πλήρωσε» είναι οι πληρωμές ιδίων πόρων της Κύπρου.

Οι δαπάνες περιλαμβάνουν περίπου €35 εκατομμύρια τον χρόνο για τη στήριξη της Ευρωπαϊκής Ένωσης προς την τουρκοκυπριακή κοινότητα, που η Επιτροπή την καταγράφει στην Κύπρο. Περιλαμβάνουν επίσης πληρωμές σε ιδιώτες δικαιούχους, και έτσι το ποσό είναι μεγαλύτερο από όσα φτάνουν στους λογαριασμούς του ίδιου του κράτους.