Υποσχέσεις και πράξεις

Ένας προϋπολογισμός είναι μια υπόσχεση για δαπάνες. Κάθε μήνα το Γενικό Λογιστήριο αναφέρει πόσο από την υπόσχεση έχει τηρηθεί, και κάθε καλοκαίρι ένας αριθμός από αυτή την έκθεση γίνεται είδηση: το μέρος των αναπτυξιακών δαπανών που ξοδεύτηκε μέχρι τον Ιούνιο.

Τι λένε οι αριθμοί

Κάθε ράβδος είναι ένα είδος δαπάνης. Η ανοιχτόχρωμη λωρίδα είναι ο προϋπολογισμός της χρονιάς όπως τροποποιήθηκε, το γεμάτο μέρος είναι όσα είχαν πληρωθεί μέχρι τις 31 Αυγούστου, και η κατακόρυφη γραμμή δείχνει τα δύο τρίτα: εκεί θα βρίσκονταν οι δαπάνες αν γίνονταν ομοιόμορφα μέσα στη χρονιά.

Οι μισθοί και οι συντάξεις είχαν φτάσει στο 58%, οι κοινωνικές παροχές στο 54% και οι μεταβιβάσεις στο 62%. Είναι τακτικές πληρωμές, και βρίσκονταν πέντε έως δεκατρείς μονάδες πίσω από το ημερολόγιο.

Τρία κονδύλια είναι πολύ πίσω. Οι λειτουργικές δαπάνες, δηλαδή όσα αγοράζουν τα υπουργεία, βρίσκονταν στο 39%. Τα πάγια, δηλαδή όσα χτίζει και εξοπλίζει το κράτος, βρίσκονταν στο 31%. Τα έργα που συγχρηματοδοτούνται από την Ευρωπαϊκή Ένωση βρίσκονταν στο 38%.

Το σημάδι σε κάθε ράβδο δείχνει την ίδια ημερομηνία έναν χρόνο νωρίτερα. Η εικόνα ήταν περίπου η ίδια, με τις πληρωμές τόκων και τα συγχρηματοδοτούμενα έργα να έχουν προχωρήσει περισσότερο από ό,τι το 2025. Συνολικά το κράτος είχε ξοδέψει το 53% του προϋπολογισμού του και τις δύο χρονιές.

Τι σημαίνει για εσάς

Ο τίτλος κάθε Ιούλιο είναι ότι στα μισά της χρονιάς έχει ξοδευτεί μόνο το ένα τέταρτο των αναπτυξιακών δαπανών. Το 2026 αυτό ήταν αλήθεια: 25% μέχρι το τέλος Ιουνίου. Είναι επίσης κάτι συνηθισμένο. Ο μέσος όρος για αυτή την ημερομηνία τα τελευταία δέκα χρόνια είναι 22%, και μέχρι το τέλος Αυγούστου το ποσοστό είχε φτάσει στο 37%, έναντι μέσου όρου 32%.

Μεγαλύτερη σημασία έχει πού κλείνει η χρονιά. Το 2025 το κράτος ξόδεψε το 81% του τελικού προϋπολογισμού του για αναπτυξιακές δαπάνες, έναντι μέσου όρου δεκαετίας 69%. Το ένα πέμπτο των χρημάτων που προορίζονταν για δρόμους, κτίρια και εξοπλισμό δεν ξοδεύτηκε. Αυτό είναι καλύτερο από το συνηθισμένο, και πάλι σημαίνει ότι ένα ευρώ στα πέντε που είχαν προβλεφθεί για επενδύσεις δεν ξοδεύτηκε εκείνη τη χρονιά.

Τα χρήματα που μπαίνουν στον προϋπολογισμό αλλά δεν ξοδεύονται είναι ένας λόγος που μια χρονιά μπορεί να κλείσει με καλύτερο ισοζύγιο από το προβλεπόμενο.

Οι διαφωνίες

Είναι αποτυχία το 25% μέχρι τον Ιούνιο; Το Υπουργείο Οικονομικών λέει όχι: το ποσοστό είναι πάνω από τον μέσο όρο δεκαετίας για αυτή την ημερομηνία. Το Δημοσιονομικό Συμβούλιο διαβάζει τον ίδιο αριθμό ως ένδειξη ότι το κράτος δεν έχει την ικανότητα να υλοποιήσει τα έργα που ανακοινώνει. Και οι δύο περιγράφουν την ίδια εικόνα. Είναι σταθερή, και είναι αργή.

Έχει σημασία αν τα χρήματα ξοδεύονται καθυστερημένα; Η μία άποψη είναι ότι μετρά μόνο το σύνολο στο τέλος της χρονιάς. Η άλλη είναι ότι ένας προϋπολογισμός που πάντα υπερεκτιμά όσα θα χτιστούν κάνει κάθε ανακοίνωση νέων επενδύσεων λιγότερο πιστευτή, και ότι οι επενδύσεις που δεν γίνονται είναι ο πιο εύκολος τρόπος να βγει πλεόνασμα.

Πώς το ξέρουμε

Τα στοιχεία είναι από τη μηνιαία έκθεση του Γενικού Λογιστηρίου για την εκτέλεση του κρατικού προϋπολογισμού από τον Ιανουάριο μέχρι τον Αύγουστο του 2026 και από την έκθεσή του για το πρώτο εξάμηνο. Είναι ταμειακά στοιχεία για τον προϋπολογισμό της ίδιας της κεντρικής κυβέρνησης και δεν περιλαμβάνουν τις αποπληρωμές δανείων. Το Γενικό Λογιστήριο τα δημοσιεύει στρογγυλεμένα στα δέκα εκατομμύρια ευρώ. Η σύγκριση με τον μέσο όρο της δεκαετίας, την οποία επικαλείται το Υπουργείο Οικονομικών, τυπώνεται στις ίδιες τις εκθέσεις του Γενικού Λογιστηρίου για το πρώτο εξάμηνο και μέχρι τον Αύγουστο του 2026. Η ανάγνωση του Δημοσιονομικού Συμβουλίου είναι όπως μεταδόθηκε στον Τύπο, από την Ενδιάμεση Έκθεσή του 2026 της 24ης Σεπτεμβρίου 2026, που συζητά τον αριθμό του 25%.

Το Γενικό Λογιστήριο δεν δημοσιεύει τις δαπάνες ανά υπουργείο μέσα στη χρονιά, μόνο ανά είδος δαπάνης και ανά σκοπό. Σύγκριση υπουργείο προς υπουργείο υπάρχει μόνο για ολόκληρη χρονιά, αφού αυτή τελειώσει.