Ποιος πληρώνει στ' αλήθεια φόρο εισοδήματος

Ο φόρος εισοδήματος είναι ο φόρος για τον οποίο μιλά ο κόσμος περισσότερο, και τον πληρώνουν πολύ λιγότεροι από όσους πληρώνουν ΦΠΑ ή κοινωνικές ασφαλίσεις. Τα πρώτα €22.000 φορολογητέου εισοδήματος τον χρόνο είναι αφορολόγητα, και μεγάλο μέρος της χώρας κερδίζει λιγότερα από αυτά.

Τι λένε οι αριθμοί

Το Τμήμα Φορολογίας δημοσιεύει μία σειρά πινάκων για αυτό το θέμα, και μόνο για τρία έτη. Για το 2022, το πιο πρόσφατο, υπέβαλαν δήλωση 299.421 άτομα. Από αυτά τα 129.580, δηλαδή το 43%, είχαν φορολογητέο εισόδημα €19.500 ή λιγότερο, που ήταν τότε το αφορολόγητο. Μόνο 10.951 άτομα, κάτω από το 4%, είχαν φορολογητέο εισόδημα πάνω από €60.000 και έφταναν στον ανώτατο συντελεστή.

Το ποσοστό όσων βρίσκονται μέσα στο αφορολόγητο πέφτει: ήταν 56% το 2017 και 47% το 2021. Ο πιθανός λόγος είναι ότι οι μισθοί ανέβηκαν ενώ το όριο έμεινε εκεί που ήταν. Αυτό είναι το υπόβαθρο της μεταρρύθμισης.

Από τον Ιανουάριο του 2026 το όριο είναι €22.000. Επίσημη καταμέτρηση του αποτελέσματος δεν είχε δημοσιευτεί έως τον Οκτώβριο του 2026. Το πιο κοντινό είναι ένα κείμενο εργασίας τριών ερευνητών της Κεντρικής Τράπεζας, που δημοσιεύτηκε τον Ιούνιο του 2026 και περνά τους νέους κανόνες από ένα μοντέλο των εισοδημάτων των νοικοκυριών. Βρίσκει 485.000 ανθρώπους με εισόδημα. Με τα εισοδήματά τους του 2024, φόρο εισοδήματος θα πλήρωναν 245.000 από αυτούς με τους παλιούς κανόνες και 191.000 με τους νέους. Άρα το ποσοστό όσων δεν πληρώνουν τίποτα πηγαίνει από περίπου 50% σε περίπου 61%. Με τα εισοδήματα που προβλέπονται για το 2026, που είναι ψηλότερα, πηγαίνει από 45% σε 57%.

Το να μην πληρώνει κάποιος φόρο εισοδήματος δεν σημαίνει ότι δεν πληρώνει φόρους. Όποιος έχει μισθό εξακολουθεί να πληρώνει κοινωνικές ασφαλίσεις και ΓεΣΥ από το πρώτο ευρώ, και όλοι πληρώνουν ΦΠΑ. Η ιστορία Το ένα τέταρτο του μισθού σας δείχνει πόσα είναι όλα αυτά μαζί.

Τι σημαίνει για εσάς

Ένας άγαμος μισθωτός χωρίς άλλο εισόδημα και χωρίς εκπτώσεις αρχίζει να πληρώνει φόρο εισοδήματος με μεικτό μισθό περίπου €24.800 τον χρόνο, δηλαδή γύρω στα €2.070 τον μήνα αν μετρηθεί σε δώδεκα μήνες. Οι μισοί μισθωτοί κέρδιζαν λιγότερα από €1.968 τον μήνα το 2025.

Αν κερδίζετε λιγότερα από περίπου €1.835 τον μήνα, η μεταρρύθμιση δεν άλλαξε τίποτα στην κατάσταση αποδοχών σας: δεν πληρώνατε φόρο εισοδήματος πριν και δεν πληρώνετε ούτε τώρα. Ανάμεσα σε αυτό το ποσό και σε περίπου €2.070 πληρώνατε κάτι και τώρα δεν πληρώνετε τίποτα. Πάνω από εκεί κερδίσατε, και όσο περισσότερα παίρνετε τόσο περισσότερα κερδίσατε σε ευρώ, μέχρι ένα σημείο. Η ιστορία Η φορολογική μεταρρύθμιση του 2026: τι άλλαξε τον Ιανουάριο δείχνει το όφελος για κάθε μισθό.

Η ίδια μελέτη υπολογίζει το μέσο όφελος σε περίπου €5 τον χρόνο για ένα νοικοκυριό στο φτωχότερο δέκατο και σε περίπου €1.057 στο πλουσιότερο. Αν μετρηθεί ως ποσοστό του εισοδήματος, η εικόνα είναι διαφορετική: το μεγαλύτερο όφελος, 2,9% του εισοδήματος, πηγαίνει στο ένατο δέκατο, και το πλουσιότερο δέκατο κερδίζει 2,0%.

Άλλαξε και κάτι ακόμη. Από το φορολογικό έτος 2026, κάθε κάτοικος ηλικίας 25 έως 70 ετών πρέπει να υποβάλλει δήλωση, όποιο και αν είναι το εισόδημά του.

Οι διαφωνίες

Είναι σωστό να μην πληρώνουν οι περισσότεροι; Όπως μεταδόθηκε τον Σεπτέμβριο του 2025, ο Υπουργός Οικονομικών είπε ότι το ποσοστό όσων δεν πληρώνουν φόρο θα ανέβαινε από 45% σε 60%, και το παρουσίασε ως όφελος της μεταρρύθμισης· η δήλωση αφορούσε μια προηγούμενη μορφή του σχεδίου, με όριο €20.500. Το επιχείρημα της άλλης πλευράς αφορά τη φορολογική βάση: ένας φόρος που τον πληρώνουν τέσσερις στους δέκα αφήνει το κράτος να στηρίζεται σε λιγότερους ανθρώπους και σε άλλα έσοδα, όπως ο ΦΠΑ και οι φόροι εταιρειών.

Βοήθησε όσους χρειάζονταν βοήθεια; Το ΑΚΕΛ, κόμμα της αντιπολίτευσης, και οι συντεχνίες είπαν ότι η μεταρρύθμιση έδωσε τα περισσότερα στους ψηλόμισθους και τίποτα σε όσους δεν πλήρωναν ήδη φόρο εισοδήματος. Το Δημοσιονομικό Συμβούλιο, το ανεξάρτητο σώμα που εξετάζει τα δημόσια οικονομικά, έγραψε στην ενδιάμεση έκθεσή του για το 2026 ότι η αναδιανεμητική διάσταση της μεταρρύθμισης «φαίνεται περιορισμένη», γιατί μεγάλο μέρος των ελαφρύνσεων φτάνει σε μεσαία και ψηλότερα εισοδήματα. Το όριο κάθε τέτοιας μεταρρύθμισης είναι αριθμητικό: μια μείωση του φόρου εισοδήματος μπορεί να φτάσει μόνο σε όσους πληρώνουν φόρο εισοδήματος.

Πόσο κόστισε; Οι εκτιμήσεις μετρούν διαφορετικά πράγματα. Το Υπουργείο Οικονομικών υπολογίζει το μέρος που αφορά τον φόρο εισοδήματος σε 0,6% της οικονομίας τον χρόνο. Το πανεπιστημιακό κέντρο που ετοίμασε τη μελέτη πίσω από τη μεταρρύθμιση το υπολογίζει σε €221 εκατομμύρια, και η μελέτη της Κεντρικής Τράπεζας σε περίπου €240 εκατομμύρια χωρίς μία από τις εκπτώσεις. Τα €284 εκατομμύρια του Υπουργείου είναι το καθαρό κόστος ολόκληρης της μεταρρύθμισης, μαζί με τις αλλαγές στους φόρους εταιρειών.

Πώς το ξέρουμε

Οι κλίμακες προέρχονται από τους πίνακες «κατανομή φορολογουμένων» του Τμήματος Φορολογίας για τα φορολογικά έτη 2017, 2021 και 2022. Μετρούν όσους υπέβαλαν δήλωση, με βάση το φορολογητέο εισόδημα. Το Τμήμα δεν δημοσιεύει πόσο φόρο πληρώνει κάθε κλίμακα, και έτσι το μερίδιο του φόρου εισοδήματος που πληρώνουν όσοι έχουν τα ψηλότερα εισοδήματα δεν μπορεί να υπολογιστεί από τίποτα από όσα δημοσιεύει. Αυτό είναι το μεγαλύτερο κενό αυτής της ιστορίας.

Οι αριθμοί πριν και μετά και τα οφέλη ανά δέκατο είναι από το Κείμενο Εργασίας 2026-2 της Κεντρικής Τράπεζας της Κύπρου. Είναι εκτίμηση ενός μοντέλου που στηρίζεται σε έρευνα νοικοκυριών, και η μελέτη αναφέρει ότι δεν εκφράζει την επίσημη άποψη της Τράπεζας. Τα ποσοστά όσων δεν πληρώνουν φόρο είναι δικός μας υπολογισμός πάνω στον Πίνακα 4 της μελέτης· ο κεντρικός αριθμός της ιστορίας χρησιμοποιεί τα στοιχεία της για τα εισοδήματα του 2024.

Ο μισθός από τον οποίο αρχίζει ο φόρος εισοδήματος είναι δικός μας υπολογισμός με τους κανόνες του 2026. Ο διάμεσος μισθός είναι από τη Στατιστική Υπηρεσία. Η δήλωση του Υπουργού είναι όπως τη μετέδωσε ο Τύπος· δεν διαβάσαμε την αρχική συνέντευξη.