Η πιο ελαφριά φορολογία της εργασίας στην ΕΕ

Όσοι έρχονται στην Κύπρο για δουλειά συνήθως ρωτούν πρώτα ένα πράγμα: αξίζει; Με ένα μέτρο η απάντηση είναι ξεκάθαρη. Η Κύπρος φορολογεί την εργασία λιγότερο από κάθε άλλη χώρα της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Τι λένε οι αριθμοί

Οι οικονομολόγοι το μετρούν με τη φορολογική σφήνα. Πάρτε όλα όσα πληρώνει ένας εργοδότης για να έχει κάποιον στη μισθοδοσία του: τον μεικτό μισθό και τις εισφορές του ίδιου του εργοδότη. Η σφήνα είναι το μέρος αυτού του συνόλου που πηγαίνει στο κράτος ως φόρος εισοδήματος και εισφορές, είτε από τον εργαζόμενο είτε από τον εργοδότη.

Για ένα άτομο χωρίς παιδιά με τον μέσο μισθό, με τους κανόνες του 2025, η σφήνα στην Κύπρο ήταν 26,4%. Ήταν η χαμηλότερη από τα 27 κράτη μέλη. Ακολουθούσαν η Μάλτα με 29,2% και η Ιρλανδία με 29,7%. Στην ΕΕ συνολικά ήταν 40,0%: 46,6% στη Γερμανία και 50,8% στο Βέλγιο.

Περίπου τα δύο τρίτα της διαφοράς είναι ο φόρος εισοδήματος: 3,1% στην Κύπρο, το χαμηλότερο στην ΕΕ, έναντι 12,4%. Οι εισφορές είναι επίσης χαμηλότερες, αλλά με μικρότερη διαφορά: οι εργαζόμενοι πλήρωσαν το 9,9% του συνόλου και οι εργοδότες το 13,3%, έναντι 11,2% και 16,4% στην ΕΕ. Μετά τη μεταρρύθμιση του 2026, περίπου έξι στους δέκα που έχουν εισόδημα δεν πληρώνουν καθόλου φόρο εισοδήματος, σύμφωνα με εκτίμηση της Κεντρικής Τράπεζας· η ιστορία Ποιος πληρώνει στ' αλήθεια φόρο εισοδήματος έχει τις λεπτομέρειες.

Η Κύπρος μένει κοντά στον πάτο και σε άλλους μισθούς. Με τα δύο τρίτα του μέσου μισθού η σφήνα ήταν 23,3%, η δεύτερη χαμηλότερη μετά την Ιρλανδία. Με μισθό κατά δύο τρίτα ψηλότερο από τον μέσο ήταν 33,0%, η τρίτη χαμηλότερη μετά τη Μάλτα και τη Βουλγαρία.

Και ανεβαίνει. Για ένα άτομο με τα δύο τρίτα του μέσου μισθού ήταν 11,9% το 2005 και 24,1% το 2025 με τη μέτρηση της Eurostat, ενώ στην ΕΕ μένει κοντά στο 40% από το 2013, την πρώτη χρονιά για την οποία τη δίνει η Eurostat. Το μεγαλύτερο μέρος της ανόδου ήταν εισφορές, μαζί με το ΓεΣΥ από το 2019.

Τι σημαίνει για εσάς

Η κατάταξη συγκρίνει κάθε χώρα με τον δικό της μέσο μισθό. Αν συγκρίνετε προτάσεις εργασίας, μετράει περισσότερο ο ίδιος μισθός σε ευρώ. Με €40.000 τον χρόνο, για άγαμο, με τους κανόνες του 2026, ένας μισθωτός στην Κύπρο κρατά καθαρά €32.565. Στην Ιρλανδία, με τους επίσημους συντελεστές της, ο ίδιος μισθός αφήνει €33.572, περίπου €1.000 περισσότερα, παρόλο που η σφήνα της Ιρλανδίας στον δικό της, ψηλότερο μέσο μισθό είναι πάνω από της Κύπρου. Σε αυτόν τον μισθό η σφήνα είναι 29,5% στην Κύπρο έναντι 24,6% στην Ιρλανδία. Ο εργοδότης σας στην Κύπρο πληρώνει €6.160 πάνω από τον μισθό, περισσότερα από τα €4.515 που θα πλήρωνε ένας εργοδότης στην Ιρλανδία.

Όσοι ζούσαν εκτός Κύπρου για τουλάχιστον τρία χρόνια πριν πιάσουν δουλειά εδώ μπορούν να ζητήσουν, από το επόμενο φορολογικό έτος, μια απαλλαγή που μειώνει κι άλλο τον φόρο εισοδήματος· με €40.000 ανεβάζει τον καθαρό μισθό στα €34.336. Ο υπολογισμός μισθού μας δείχνει τους δικούς σας αριθμούς.

Η σφήνα καλύπτει μόνο τους φόρους στις αμοιβές. Αφήνει έξω τον ΦΠΑ και τους φόρους κατανάλωσης στα καύσιμα, τον καπνό και το αλκοόλ. Η ιστορία Ο φόρος που δεν βλέπετε ποτέ τους προσθέτει.

Οι διαφωνίες

Πλεονέκτημα ή κενό; Το επιχείρημα υπέρ των χαμηλών φόρων στην εργασία είναι ότι προσελκύουν εταιρείες και ειδικευμένους ανθρώπους και αφήνουν περισσότερα στην τσέπη των εργαζομένων. Το επιχείρημα κατά είναι ότι ένα κράτος που φορολογεί ελαφριά τις αμοιβές στηρίζεται περισσότερο στους φόρους των εταιρειών, που αυξομειώνονται από χρονιά σε χρονιά, και στον ΦΠΑ, που παίρνει μεγαλύτερο μερίδιο από τα μικρότερα εισοδήματα· η ιστορία Το στοίχημα με τους φόρους των εταιρειών δείχνει πόσα στηρίζονται στις εταιρείες.

Είναι δίκαιη η σύγκριση; Με τους φόρους αγοράζονται και υπηρεσίες. Το κυπριακό κράτος ξοδεύει μικρότερο μέρος της οικονομίας από την ΕΕ στο σύνολό της, 38% έναντι 49%, άρα οι χαμηλότεροι φόροι αντανακλούν εν μέρει ένα μικρότερο κράτος· η ιστορία Ένα κράτος μικρότερο από τα ευρωπαϊκά έχει τους αριθμούς. Και μια χαμηλή σφήνα σε έναν μέσο μισθό δεν λέει τίποτα για την ακίνητη περιουσία, τις κληρονομιές ή τους φόρους που πληρώνουν οι εταιρείες.

Πώς το ξέρουμε

Η σύγκριση ανάμεσα στις χώρες είναι από τη βάση δεδομένων δεικτών φόρων και παροχών (Tax and benefits indicators) της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, η οποία εφαρμόζει τους κανόνες φόρων και εισφορών κάθε χώρας, μέσω του μοντέλου EUROMOD του Κοινού Κέντρου Ερευνών, στο ίδιο σύνολο νοικοκυριών με τον μέσο μισθό της κάθε χώρας. Το πιο πρόσφατο έτος είναι το 2025, με τους κανόνες που ίσχυαν στην αρχή της χρονιάς, άρα η μεταρρύθμιση του 2026 στην Κύπρο δεν περιλαμβάνεται ακόμη· για όσους πλήρωναν ήδη φόρο εισοδήματος, τον μειώνει κι άλλο.

Η ιστορική σειρά είναι από τον δείκτη φορολογικής σφήνας της Eurostat για ένα άτομο με τα δύο τρίτα του μέσου μισθού. Λείπουν κάποια έτη από την πηγή, και οι δύο πηγές άλλαξαν μοντέλο το 2024. Η Eurostat και η Επιτροπή χρησιμοποιούν αρκετά διαφορετικό μέσο μισθό για την Κύπρο, περίπου €34.700 και €27.600 αντίστοιχα. Με τον αριθμό της Eurostat η σφήνα της Κύπρου θα ήταν περίπου 29%, στο ίδιο επίπεδο με τη Μάλτα, άρα η πρώτη θέση είναι οριακή.

Οι αριθμοί για τις €40.000 είναι δικοί μας υπολογισμοί: για την Κύπρο με τους κανόνες του 2026 που χρησιμοποιεί ο υπολογισμός μισθού μας, για την Ιρλανδία με τους συντελεστές που δημοσιεύουν η ιρλανδική φορολογική αρχή (Revenue Commissioners) και η υπηρεσία Citizens Information. Το κόστος του εργοδότη για την Κύπρο περιλαμβάνει τις κοινωνικές ασφαλίσεις, το ΓεΣΥ, το Ταμείο Κοινωνικής Συνοχής, το Ταμείο Πλεονάζοντος Προσωπικού και την εισφορά στο Ταμείο Ανάπτυξης Ανθρώπινου Δυναμικού, όχι όμως το Ταμείο Κεντρικών Αδειών, από το οποίο εξαιρούνται οι περισσότεροι εργοδότες.