Ο λογαριασμός ρεύματος και νερού, σε ευρώ

Δύο λογαριασμοί φτάνουν σχεδόν σε κάθε σπίτι στην Κύπρο, όποιο κι αν είναι το εισόδημά του: του ρεύματος κάθε δύο μήνες από την Αρχή Ηλεκτρισμού Κύπρου (ΑΗΚ), και του νερού από τον Επαρχιακό Οργανισμό Αυτοδιοίκησης (ΕΟΑ), που πλέον διαχειρίζεται την ύδρευση και την αποχέτευση. Αυτή η ιστορία τους αναλύει και τους δύο, με τις χρεώσεις που ισχύουν τον Οκτώβριο του 2026.

Τι λένε οι αριθμοί

Ρεύμα. Παίρνουμε δύο νοικοκυριά στη βασική οικιακή διατίμηση της ΑΗΚ, τη διατίμηση 01: ένα που καταναλώνει 800 κιλοβατώρες σε δύο μήνες, κοντά στον εθνικό μέσο όρο των περίπου 813 κιλοβατώρων με δικούς μας υπολογισμούς στα στοιχεία της Eurostat, και ένα μικρότερο που καταναλώνει 600. Ο λογαριασμός του μεγαλύτερου φτάνει τα €264,43:

• €143,12 για την ενέργεια, με 17,89 σεντ την κιλοβατώρα·
• €64,12 αναπροσαρμογή τιμής καυσίμων, με 8,02 σεντ την κιλοβατώρα·
• €31,44 για το δίκτυο, με 3,93 σεντ·
• €9,35 σε πάγιες και μικρές χρεώσεις: καταμέτρηση, προμήθεια και υποχρέωση παροχής δημόσιας υπηρεσίας·
• €12,40 ΦΠΑ με 5%·
• €4,00 για το Ταμείο ΑΠΕ και Εξοικονόμησης Ενέργειας, μισό σεντ την κιλοβατώρα, που χρεώνεται εκτός ΦΠΑ.

Συνολικά, αυτό κάνει 33 σεντ την κιλοβατώρα. Το μικρότερο νοικοκυριό πληρώνει €200,67.

Η αναπροσαρμογή τιμής καυσίμων είναι η γραμμή που κινείται. Από τους λογαριασμούς με καταμέτρηση τον Μάιο του 2026, η διατίμηση της ΑΗΚ υπολογίζει το καύσιμο στα €600 τον τόνο, τιμή που καλύπτει ήδη μέρος του κόστους των δικαιωμάτων εκπομπής ρύπων που πρέπει να αγοράζει· κάθε μήνα η αναπροσαρμογή προσθέτει τη διαφορά ανάμεσα σε αυτή την τιμή και σε όσα πληρώνει πραγματικά η ΑΗΚ για καύσιμα και δικαιώματα. Στους λογαριασμούς με καταμέτρηση τον Μάιο του 2026 ήταν 2,38 σεντ την κιλοβατώρα· τον Οκτώβριο του 2026 είχε φτάσει τα 8,02, καθώς ανέβηκε η τιμή των καυσίμων και των δικαιωμάτων εκπομπής. Στις 800 κιλοβατώρες η διαφορά αυτή είναι περίπου €47 ανά λογαριασμό μαζί με τον ΦΠΑ, με δικό μας υπολογισμό. Η ιστορία Ο λογαριασμός του άνθρακα εξηγεί το μέρος των δικαιωμάτων: 5,8 σεντ την κιλοβατώρα κατά μέσο όρο το 2025, όταν βρισκόταν ολόκληρο μέσα στην αναπροσαρμογή. Για τους λογαριασμούς του Οκτωβρίου 2026, στη χρέωση ενέργειας και στην αναπροσαρμογή μαζί, το εκτιμούμε σε περίπου 7 σεντ· η ιστορία Ο φόρος που δεν βλέπετε ποτέ εξηγεί την εκτίμηση.

Ο ΦΠΑ στο ρεύμα των νοικοκυριών είναι 5% για καταμετρήσεις από την 1η Μαΐου 2026 ως τις 31 Μαρτίου 2027, σύμφωνα με τον περί ΦΠΑ Νόμο, για όλα τα νοικοκυριά. Το πακέτο μέτρων της κυβέρνησης της 30ής Σεπτεμβρίου δεν τον παρέτεινε, και υπολόγισε το κόστος του στα €49 εκατομμύρια. Αν επιστρέψει το 19%, ο λογαριασμός των 800 κιλοβατώρων ανεβαίνει κατά 13%, στα €299,16, και ο μικρότερος στα €227,03.

Νερό. Υποθέτουμε ένα νοικοκυριό που καταναλώνει 100 κυβικά μέτρα τον χρόνο. Στη Λευκωσία, τη Λεμεσό και τη Λάρνακα πληρώνει στον ΕΟΑ της επαρχίας του από €228 έως €235, μαζί με τον ΦΠΑ, αφού προστεθεί το τέλος χρήσης αποχέτευσης που χρεώνεται ανά κυβικό μέτρο. Η ιστορία Ο λογαριασμός του δήμου σας παίρνει ένα μεγαλύτερο νοικοκυριό, 120 κυβικά μέτρα, και μετρά μόνο το νερό, €183 έως €207, με το τέλος ανά κυβικό μέτρο στην αποχέτευση· οι δύο ιστορίες προσθέτουν τις ίδιες χρεώσεις σε διαφορετικά σημεία.

Στη Λευκωσία είναι €174,30 για το νερό και €55 τέλος χρήσης αποχέτευσης, στη Λεμεσό €163,80 και €64, στη Λάρνακα €185,22 και €50. Στην επαρχία Αμμοχώστου ισχύουν ακόμη εννέα παλιές διατιμήσεις, μία για κάθε πρώην δημοτική περιοχή, από περίπου €95 έως €200 πριν από τον ΦΠΑ αν η χρέωση είναι τριμηνιαία, κάτι που ο οργανισμός δεν αναφέρει, και ο ΕΟΑ Πάφου δεν είχε δημοσιεύσει τη διατίμησή του. Πάνω σε αυτά έρχεται και το ετήσιο τέλος αποχέτευσης πάνω στην αξία του ακινήτου, που εξαρτάται από το σπίτι και όχι από το πόσο νερό καταναλώνετε· η ιστορία Ο λογαριασμός του δήμου σας το εξετάζει. Τι πληρώνει το ίδιο το κράτος για το νερό θα το βρείτε στην ιστορία Το νερό και ο προϋπολογισμός.

Τι σημαίνει για εσάς

Αν έχετε χαμηλό εισόδημα, ελέγξτε αν δικαιούστε την ειδική διατίμηση της ΑΗΚ (διατίμηση 08). Καλύπτει 20 κατηγορίες, ανάμεσά τους όσους λαμβάνουν δημόσιο βοήθημα ή ελάχιστο εγγυημένο εισόδημα, πολύτεκνες οικογένειες που λαμβάνουν επίδομα τέκνου, μονογονεϊκές οικογένειες που λαμβάνουν επίδομα μονογονεϊκής οικογένειας, και όσους λαμβάνουν το επίδομα χαμηλοσυνταξιούχων· το να είστε συνταξιούχος δεν αρκεί από μόνο του. Ο κάτοχος του λογαριασμού πρέπει να είναι πολίτης της Κύπρου, της ΕΕ ή του ΕΟΧ που διαμένει νόμιμα στις περιοχές που ελέγχει η κυβέρνηση. Οι χρεώσεις της θα μείωναν τον λογαριασμό των 800 κιλοβατώρων κατά €37, στα €227,39, πριν από μια επιπλέον κρατική επιδότηση, που το Υπουργικό Συμβούλιο ανανέωσε στις 30 Σεπτεμβρίου για όλο το 2027 για 23.300 νοικοκυριά, και που καλύπτει «το 100% της αύξησης». Καμία από τις δύο ανακοινώσεις δεν λέει από ποια τιμή μετριέται η αύξηση, άρα δεν μπορούμε να υπολογίσουμε τι θα πληρώσουν στην πράξη τα νοικοκυριά που τη δικαιούνται.

Αν ζεσταίνεστε με πετρέλαιο, ο φόρος κατανάλωσης στο πετρέλαιο θέρμανσης πέφτει από 7,4 σε 2,1 σεντ το λίτρο από την 1η Νοεμβρίου 2026 ως τις 30 Απριλίου 2027.

Τι έρχεται. Η αναπροσαρμογή τιμής καυσίμων αλλάζει κάθε μήνα. Το 2028 η ΕΕ αρχίζει να χρεώνει τον άνθρακα στα καύσιμα θέρμανσης και κίνησης· το εθνικό σχέδιο της Κύπρου για την ενέργεια και το κλίμα, που γράφτηκε για έναρξη το 2027, εκτιμούσε ότι αυτό θα έκανε το πετρέλαιο θέρμανσης περίπου 16 σεντ το λίτρο ακριβότερο σε τιμές του 2023, και τη βενζίνη και το πετρέλαιο κίνησης 11,5% έως 14,2% ακριβότερα, μέχρι το 2030. Τον Μάρτιο του 2026 ο Πρόεδρος ανακοίνωσε απόφαση να μην επιβληθεί φόρος άνθρακα στα καύσιμα, που είχε υποσχεθεί η Κύπρος στο ευρωπαϊκό Σχέδιο Ανάκαμψης, λέγοντας ότι θα πρόσθετε 9 σεντ το λίτρο· το ορόσημο της ΕΕ, όπως τροποποιήθηκε τον Ιούλιο του 2026, εξακολουθεί να τον περιλαμβάνει.

Οι διαφωνίες

Πρέπει το κράτος να συνεχίσει να μειώνει τον ΦΠΑ στο ρεύμα; Η κυβέρνηση συγκαταλέγει τον συντελεστή 5% στα μέτρα της για το κόστος ζωής που αφορούν κάθε νοικοκυριό. Το επιχείρημα κατά μιας μείωσης για όλους είναι ότι κοστίζει στο κράτος €49 εκατομμύρια και, σε ευρώ, ωφελεί περισσότερο τα νοικοκυριά που καταναλώνουν περισσότερο, ενώ βοήθειες όπως η ειδική διατίμηση πηγαίνουν μόνο σε όσους τις δικαιούνται· το Δημοσιονομικό Συμβούλιο, στην ενδιάμεση έκθεσή του της 24ης Σεπτεμβρίου, είπε ότι όποιο περιθώριο δημιουργούν τα πλεονάσματα θα πρέπει να πηγαίνει σε παραγωγικές επενδύσεις και σε στοχευμένη στήριξη και όχι σε μόνιμα οφέλη για όλους. Ο Υπουργός Οικονομικών έχει επίσης ρωτήσει την Ευρωπαϊκή Επιτροπή για τον ΦΠΑ που χρεώνεται πάνω σε μια τιμή που περιλαμβάνει ήδη το κόστος των δικαιωμάτων εκπομπής και άλλες επιβαρύνσεις.

Ποιος πρέπει να πληρώνει για τον άνθρακα; Ο λογαριασμός της ΑΗΚ περιέχει ήδη το κόστος των δικαιωμάτων εκπομπής. Ο Πρόεδρος απέρριψε τον φόρο άνθρακα στα καύσιμα για λόγους κόστους ζωής, επικαλούμενος τα 9 σεντ το λίτρο που θα πρόσθετε. Το επιχείρημα υπέρ του είναι ότι θα μοίραζε το κόστος σταδιακά πριν φτάσει το ευρωπαϊκό σύστημα το 2028. Η ιστορία Ο λογαριασμός του άνθρακα έχει το ιστορικό του φόρου και όσα έχει κοστίσει η καθυστέρησή του σε ευρωπαϊκά χρήματα. Η Επιτροπή είχε ήδη αναστείλει €46 εκατομμύρια από τα κονδύλια του Ταμείου Ανάκαμψης στις 2 Μαρτίου 2026, επειδή ο φόρος και ένα τέλος ταφής αποβλήτων δεν είχαν τεθεί σε ισχύ.

Πώς το ξέρουμε

Οι λογαριασμοί ρεύματος είναι δικός μας υπολογισμός με το έγγραφο οικιακών διατιμήσεων της ΑΗΚ που ισχύει από την 1η Μαΐου 2026, την αναπροσαρμογή τιμής καυσίμων για τους διμηνιαίους λογαριασμούς χαμηλής τάσης του Οκτωβρίου 2026 (8,0151 σεντ την κιλοβατώρα, η τιμή όπως αναθεωρήθηκε βάσει της απόφασης 148/2023 της Ρυθμιστικής Αρχής Ενέργειας Κύπρου), τη χρέωση για την υποχρέωση παροχής δημόσιας υπηρεσίας και το Πέμπτο Παράρτημα του περί ΦΠΑ Νόμου. Η εισφορά μισού σεντ την κιλοβατώρα για το Ταμείο ΑΠΕ και Εξοικονόμησης Ενέργειας είναι όπως τη μετέδωσε ο Τύπος, και είναι κοντά στα 0,48 σεντ που καταγράφει η Eurostat για το 2025. Οι κατηγορίες και οι χρεώσεις της ειδικής διατίμησης είναι από την ΑΗΚ. Το πακέτο της 30ής Σεπτεμβρίου, το κόστος του και η επιδότηση είναι από την ανακοίνωση του Υπουργείου Οικονομικών και τη δήλωση του Υπουργού Οικονομικών εκείνης της ημέρας. Η απόφαση για τον φόρο άνθρακα είναι από το τηλεοπτικό μήνυμα του Προέδρου της 26ης Μαρτίου 2026, τα κονδύλια που ανεστάλησαν από την απόφαση της Επιτροπής της 2ας Μαρτίου 2026, και η άποψη του Δημοσιονομικού Συμβουλίου από την Ενδιάμεση Έκθεσή του 2026. Η μέση κατανάλωση των 813 κιλοβατώρων είναι η οικιακή κατανάλωση ηλεκτρισμού της Eurostat για το 2024 διαιρεμένη με τον αριθμό των νοικοκυριών που μετρά η ίδια. Οι λογαριασμοί νερού είναι δικός μας υπολογισμός με τις οικιακές διατιμήσεις των ΕΟΑ Λευκωσίας, Λεμεσού και Λάρνακας, όπως τις διαβάσαμε στις 3 Οκτωβρίου 2026, με ΦΠΑ 5%, που ο ΕΟΑ Λευκωσίας δεν αναφέρει στη σελίδα του. Οι εκτιμήσεις για τις τιμές των καυσίμων το 2030 είναι από το Εθνικό Σχέδιο για την Ενέργεια και το Κλίμα του Δεκεμβρίου 2024. Ένας πραγματικός λογαριασμός εξαρτάται και από το πότε γίνεται η καταμέτρηση του μετρητή σας.